Kakawin Ramayana
Prabu Dasarata
saking Negari Ngayodya kagungan putra sekawan, inggih punika Rama, Bathara,
Laksmana, saha Satrughna. Satunggaling dinten wonten resi anami Wiswamitra
ingkang nyuwun tulung Sri Paduka Dasarata mbebasaken pratapanipun saking para
raksesa. Lajeng Rama saha Laksmana tindak.
Ing pratapan
punika, Rama kaliyan Laksmana mejahi sedaya raksesa lajeng tumuju Negari
Mithila amargi wonten mriku pinuju wonten sayembara kanthi janji sok sintena
ingkang mimpang saged nyunting putri raja anami Dewi Shinta. Lajeng para
paserta dipunaken ngrentangaken gandhewa panah ingkang nyertani wiyosanipun
sang Shinta. Boten wonten ingkang saged kajawi Rama, lajeng kakalihipun krama
lan salajengipun wangsul dhateng Ngayodya.
Ing Ngayodya,
Rama bakal dipunangkat dados ratu amargi piyambakipun putra pambajeng. Ananging
Kaikeyi, salah satunggaling garwa Prabu Dasarata ingkang sanes Ibu Rama
ngendika menawi Sri Paduka nate ngendika bilih Barata ingkang bakal dados raja.
Senadyan kanthi awrat ing penggalih, Raja Dasarata nulusaken panyuwunipun awit
pancen nate janji mekaten. Lajeng Rama, Shinta kaliyan Laksmana tindak nilar
kedhaton. Sasampun pinten wanci, Prabu Dasarata seda lajeng Barata madosi.
Piyambakipun rumaos boten pantes dados raja lajeng nuwun supados Rama kersa
wangsul. Ananging, Rama nampik lajeng nyukani sandhalipun dhumateng Barata kados
lambang kakuwasanipun.
Lajeng Rama,
Shinta, saha Laksmana wonten Alas Dandaka. Ing mriku, wonten raksesa anami
Surpanakha ingkang kasengsem remen kaliyan Laksmana lajeng mindha dados wanodya
ayu. Ananging, Laksmana boten saged dipunrayu, malahan wusananipun pucuk
irungipun keiris. Surpanakha duka lajeng wadul kaliyan kangmasipun sang
Rahwana. Piyambakipun saged mbujuki saha ngaken Rahwana supados nyulik Shinta.
Lajeng sang
Rahwana ndhawuhi Marica, satunggaling raksesa kangge nyulik Shinta. Marica
pados upaya mindha dados kidang emas ingkang endah. Shinta katarik lajeng
nyuwun garwanipun supados mbedhog kidang punika. Rama nilar Shinta kalih
Laksmana, tindak piyambak ngoyak si Kidang Emas. Si Kidang Emas gesit sanget,
boten saged dipuntangkep. Wusananipun, Sri Rama anyel lajeng dipunpanah. Si
Kidang Emas njerit kesakiten lan ewah malih dados raksesa, lajeng pejah. Shinta
ingkang wonten tebih nginten ingkang njerit punika Rama lajeng ngaken Laksmana
madosi. Laksmana boten purun nanging wusananipun purun sasampunipun
dipunlehaken kaliyan dipuntedhah Shinta ajeng ngepek piyambakipun. Wusananipun
Shinta dipuntilar piyambakan lajeng saged dipunculik Rahwana.
Jaritanipun sang
Shinta kapireng dening peksi sang Jatayu ingkang nate dados rencangipun Prabu
Dasarata, lajeng upados nulungi Shinta. Ananging Rahwana langkung kiyat, saged
ngalahaken sang Jatayu. Jatayu ingkang sekarat tasih saged nyuani lapuran
dhumateng Rama saha Laksmana menawi Shinta dipunbekta dhateng Alengka ing
kedhaton sang Rahwana.
Lajeng Rama saha Laksmana
tindak dhumateng kedhatonipun Rahwana. Ing satunggaling tlatah manggihi para
wanara saha ratunipun ingkang anami Bali. Bali punika nyulik semah kangmasipun.
Wusananipun Bali saged dipunpejahi lajeng semahipun dipunwangsulaken dhumateng
Sugriwa. Sugriwa sumedya nulungi sang Rama. Wusananipun mawi wadyabala wanara
kalih senapatinipun Anoman, satunggaling wanara pethak , sedaya saged mejahi
Rahwana kaliyan mbebasaken Shinta. Shinta saged dipunboyong wangsul dhateng
Ngayodya lajeng sang Rama dados raja.
